آیدی کارت یا کارت شناسایی شخصی (ID Card) یکی از مهمترین مدارکی است که هویت افراد را به صورت رسمی تایید میکند. این کارتها در زندگی روزمره، امور بانکی، وریفای آنلاین و بسیاری از فعالیتهای قانونی و دولتی کاربرد دارند. در این مقاله، به صورت کامل و دقیق بررسی میکنیم که آیدی کارت چیست، چه اطلاعاتی روی آن درج میشود و چه تفاوتهایی با کارت ملی ایرانی دارد.
آیدی کارت چیست؟
آیدی کارت یک سند هویتی رسمی است که شامل اطلاعات شخصی، عکس و کد شناسایی منحصر به فرد هر فرد میشود. این کارت معمولاً توسط دولت یا سازمانهای معتبر صادر میشود و برای تایید هویت در موقعیتهای مختلف استفاده میشود.
هدف اصلی آیدی کارت:
- تایید هویت افراد
- استفاده در سیستمهای رسمی و مالی
- وریفای آنلاین و KYC (Know Your Customer)
- دسترسی به خدمات دولتی و خصوصی

بخشهای مختلف یک آیدی کارت
یک آیدی کارت معمولاً شامل دو بخش اصلی است: جلویی (Front Side) و پشتی (Back Side). هر بخش اطلاعات مهمی را در بر میگیرد.
بخش جلویی آیدی کارت
اطلاعاتی که معمولاً روی جلوی کارت قرار دارد:
- نام و نام خانوادگی: هویت رسمی فرد
- تاریخ تولد: به فرمت استاندارد کشوری
- عکس فرد: برای شناسایی بصری
- کد ملی یا شماره شناسایی منحصر به فرد: برای ثبت و تفکیک هویت افراد
- تاریخ صدور و تاریخ انقضا: اعتبار کارت
- امضا: در برخی کشورها امضا یا اثر انگشت فرد نیز درج میشود
- شماره سریال کارت: شماره منحصربهفرد کارت برای پیگیری و اعتبارسنجی
- لوگو یا مهر رسمی صادرکننده: برای تایید اصالت
مقایسه با کارت ملی ایرانی:
کارت ملی جدید ایرانی نیز شامل اطلاعات مشابه است: عکس، نام و نام خانوادگی، کد ملی، تاریخ تولد، شماره سریال و QR Code برای تایید دیجیتال. تفاوت اصلی در استانداردهای بینالمللی و امکان خواندن ماشینی است.
بخش پشتی آیدی کارت
در پشت کارت معمولاً اطلاعات فنی و امنیتی بیشتری درج میشود که برای وریفای و کنترل هویت اهمیت دارند:
- MRZ (Machine Readable Zone):
- یک بخش استاندارد است که توسط دستگاههای کارت خوان (مثل گمرک یا بانکها) قابل خواندن است.
- شامل اطلاعات هویتی در قالب کدهای قابل اسکن است.
- MRZ معمولاً شامل: نوع کارت، کشور صادرکننده، نام و نام خانوادگی، شماره شناسایی، تاریخ تولد و تاریخ انقضا میشود.
- نوار مغناطیسی یا چیپ هوشمند:
- برای کارتهای پیشرفته، اطلاعات دیجیتال در یک چیپ ذخیره میشود.
- قابل استفاده برای سیستمهای وریفای آنلاین و بانکی است.
- کدهای امنیتی و QR Code:
- برای تایید سریع و دیجیتال کارت
- شماره سریال و اطلاعات صادرکننده:
- به صورت چاپی یا حک شده روی کارت
نکته: بسیاری از سایتهای وریفای و KYC علاوه بر آیدی کارت، کارتهای شناسایی معتبر دیگر مانند گواهینامه رانندگی را نیز میپذیرند.
شمارههای منحصربهفرد روی کارت
روی هر آیدی کارت چند شماره کلیدی وجود دارد که هویت را مشخص میکند:
- کد ملی / National ID: کد یکتا برای هر فرد در کشور خود
- شماره سریال کارت / Card Serial Number: برای پیگیری و اعتبارسنجی کارت
- شماره MRZ یا Machine Readable Number: برای خوانش ماشینی و بینالمللی
وریفای و کی وای سی برای ایرانی ها با آیدی کارت خارجی
به دلیل تحریمهای بینالمللی علیه ایران، بسیاری از صرافیهای ارز دیجیتال و سایتهای فریلنسینگ امکان وریفای با کارت ملی ایرانی را به کاربران نمیدهند. بنابراین، کاربران ایرانی میتوانند از خدمات سایتهایی مانند ایدی اکسپرس استفاده کنند و آیدی کارت کشورهای دیگر مانند امارات یا ترکیه و حتی گواهینامه رانندگی بینالمللی را خریداری کنند تا حسابهای خود را در صرافیها و پلتفرمهای فریلنسینگ معتبر مانند بایننس، پای نتورک، مکسی، فایور و اپورک بهصورت امن وریفای کنند.
انواع آیدی کارت در جهان
1. کارت شناسایی ایالات متحده (US ID)
- شامل عکس، تاریخ تولد، آدرس و شماره شناسایی ایالتی
- میتواند برای وریفای آنلاین و سفر داخلی استفاده شود
2. گواهینامه رانندگی به عنوان کارت شناسایی
- در کشورهای مختلف، گواهینامه رانندگی برای شناسایی قانونی معتبر است.
- اطلاعات مشابه آیدی کارت را شامل میشود.
3. کارت ملی کانادا (Canadian Resident Card)
- کارت رزیدنت کانادا مخصوص ساکنان دائم
- شامل عکس، تاریخ تولد، شماره شناسایی و تاریخ انقضا
- کاربرد برای سفر و وریفای داخلی
4. کارت شناسایی اروپایی
- کارتهای شناسایی EU ID شامل MRZ و چیپ هوشمند هستند
- برای سفرهای بینالمللی و دسترسی به خدمات دولتی معتبر هستند
معتبرترین آیدی کارتهای جهان
- کارت ملی سوئد و دانمارک: پیشرفته با چیپ هوشمند و MRZ
- گواهینامه رانندگی آمریکا: برای شناسایی در تمام ایالتها معتبر است
- رزیدنت کارت کانادا: برای ساکنان دائم کانادا
- کارت شناسایی اتحادیه اروپا: MRZ و استاندارد بینالمللی
این کارتها از نظر امنیت، خوانایی ماشینی و پذیرش بینالمللی بسیار معتبر هستند.
نکات کاربردی درباره استفاده از آیدی کارت
- برای وریفای آنلاین (KYC)، بسیاری از سایتها علاوه بر آیدی کارت، گواهینامه رانندگی، پاسپورت یا کارت رزیدنت را نیز میپذیرند.
- کارتهایی که MRZ و چیپ دارند، برای احراز هویت سریعتر و مطمئنتر هستند.
- همیشه توجه کنید تاریخ انقضا کارت معتبر باشد تا بتوان از آن در خدمات آنلاین و حضوری استفاده کرد.
جمعبندی
آیدی کارت یک ابزار حیاتی برای تایید هویت افراد است که شامل اطلاعات شخصی، شماره شناسایی و ویژگیهای امنیتی میشود. بخش جلویی کارت معمولاً اطلاعات قابل رویت و بخش پشتی شامل MRZ، کدهای امنیتی و شماره سریال است. کارتهای شناسایی در کشورهای مختلف مانند کارت ملی ایران، گواهینامه رانندگی آمریکا و کارت رزیدنت، نقش حیاتی در زندگی روزمره و وریفای آنلاین دارند.
با توجه به استانداردهای بینالمللی و فناوریهای جدید، داشتن یک کارت شناسایی معتبر، هم برای امور قانونی و هم برای استفاده از خدمات دیجیتال ضروری است.